| Fotosensibilisatie. | ||
Dit doet zich voor op de niet gepigmenteerde (witte) delen van de huid bij planteneters en uit zich als een roodheid van de huid en zwelling door oedeem als gevolg van het verwijden en beschadigen van bloedvaatjes in de huid. Dit kan leiden tot afsterven van de huiddelen en vervellen.
De fotosensibilisatie (letterlijk gevoeliger voor licht) wordt veroorzaakt door activatie van stoffen die via de bloedvaten naar de huid circuleren en hier door UV stralen uit zonlicht worden geactiveerd tot giftige stoffen.
Deze giftige stoffen kunnen een dubbele oorsprong hebben.
1. Direct uit planten afkomstig.
2. Als gevolg van
leverbeschadiging.
Deze primaire vorm wordt veroorzaakt door de opname van stoffen rechtstreeks afkomstig uit planten. Dit zijn onder andere furanocoumarine uit de plant (Cymopterus Watsonie), hypericine uit St. Janskruid (Hypericum perforatum) en fagopyrine uit boekweit (Fagopyrym esculentum).
Als gevolg van leverbeschadiging.
Secundaire of hepatogene (via de lever) fotosensibilisatie wordt
veroorzaakt door opname van stoffen van (meestal) plantaardige oorsprong die
leverbeschadiging en galgangobstructie veroorzaken. Alhoewel de stoffen zelf
geen fotosensibilisatie veroorzaken, ontstaat dit wel door stoffen die het
gevolg zijn van de schade aan de lever, het betreft hier voornamelijk stoffen
die anders via de gal worden uitgescheiden. Nu komen deze stoffen samen met
galpigmenten (geelzucht) via de bloedvaten in de huid terecht. Het plantentoxine
zelf is niet lichtgevoelig maar wel afbraakproducten van bv. chlorofyl
(bladgroen), phylloerythrine.
Ieder dier dat dus groene planten eten kan dus fotosensibilisatie ondervinden
bij elk gift dat leverbeschadiging veroorzaakt die tot geelzucht leidt. Het
betreft hier wederom enkel de niet gepigmenteerde huiddelen.
Er zijn nu dus 2 symptoom groepen:
veroorzaakt door het plantentoxine in de lever: gebrek aan eetlust, diarree, spijsverteringsstoornissen en geelzucht.
veroorzaakt door een substantie die normaal met de gal wordt uitgescheiden, fotosensibilisatie door opstapeling in de huid.
Aangezien het eerste complex giftiger is dan het tweede is het mogelijk dat het dier sterft voor de sensibilisatie zich voordoet.
Planten die dit kunnen veroorzaken zijn:
Heliotropium europeanum
Crotalaria
Lantana
Senicio sp. Gewoon kruiskruid, Jacobskruiskruid, Waterkruiskruid
Trifolium
Behandeling van deze vorm:
oorzaak wegnemen (purgativa)
overschakelen op een laag chlorofyl dieet
huiddelen (witte) beschermen tegen zonlicht
letsels behandelen met antibiotica en cortico's
kalmerende middelen tegen de jeuk.